Payanda Seçim ve Uygulama Rehberi

Poliüretan kütük ve kiriş geçişlerini duvar köşelerinde görsel olarak destekleyerek estetik bir bağ kuran ahşap taklidi poliüretan payandalar, sadece dekoratif amaçlı kullanılan, sert yapılı (rigid kapalı hücre) form elemanlarıdır.

Taşıyıcı veya statik bir işlevi bulunmayan bu payandalar, yüksek tavanlı yapılarda ve açık mertek detaylarında rustik dekor tarzını mükemmel bir şekilde tamamlar. Ahşap köpük olarak da anılan malzemenin üstün hafifliği sayesinde, tavan ve duvar birleşim noktalarına herhangi bir yük bindirmeden güvenle monte edilebilir. Gerçek ahşapta sıkça karşılaşılan zamanla dönme, yarılma veya böceklenme sorunlarını yaşamadan, otantik ahşap dokusunu mekanın köşe noktalarına pürüzsüz bir biçimde taşır.

Payanda seçimi yaparken, tavan veya duvarda kullanılacak poliüretan kiriş modelinin taban genişliği (W) ile payandanın basar genişliğinin birbiriyle orantılı olması gerekir. Örneğin, 15x15 cm ebatlarında bir kirişin bitiş noktasına tam 15 cm genişliğinde bir payanda yerleştirebilir veya kademeli bir görünüm yaratmak adına 13 cm'lik biraz daha içeride kalan bir payanda tercih edebilirsiniz. Yüksek tavanlı yapılarda uzun, gösterişli modeller önerilirken; tavan mesafesinin kısıtlı olduğu basık tavanlarda, daha küçük üçgen kesitli payandalar dekoratif bütünlüğü bozmadan derinlik katar.

Payandalar metretül hesabı ile değil, kirişlerin sonlandığı duvar veya kolon birleşim noktalarına özel adet bazlı sipariş edilir. Odanızın tasarımı için gerekli payanda miktarını bulmak adına basit bir formül mevcuttur. Eğer yatay geçen 5 adet kirişiniz varsa ve her kirişin her iki ucu da duvara birleşiyorsa hesaplamanız şu şekilde olmalıdır: "Toplam Kiriş Sayısı × 2 = İhtiyaç Duyulan Payanda Adeti". Yani 5 kiriş için toplamda 10 adet payandaya ihtiyaç duyulacaktır. Eğer bazı kiriş uçları boşlukta kalıyor veya dolaba yaslanıyorsa, sadece görünür duvar birleşimleri hesaplanmalıdır.

Poliüretan malzemenin en büyük avantajı, montajın çok basit olmasıdır. Uygulama alanının ve ürünün arka yüzeyinin tozdan arındırılmış olması şarttır. İlk adım olarak, payandanın tavan ve duvara basacak iç kısımlarına mastik formundaki uygun poliüretan yapıştırıcı sıkılır. Parça yerine oturtulup baskı uygulandıktan sonra, mastik kuruma süresini tamamlayana kadar yapıştırıcıyı sabitlemek üzere ince çelik başlı pimler veya havalı zımba çivileriyle, köşelerden ve göze çarpmayan noktalardan çakılarak desteklenir. Bu ürünler statik bir yük taşımadığı için çelik dübel gibi kalın ve mekanik sabitleyicilere kesinlikle ihtiyaç duymaz.

Piyasada sıkça karıştırılan EPS strafor gibi zayıf ve dökülen bir yüzeye sahip olmayan poliüretan, yüzeyi sert ve darbelere dayanıklı bir formdadır. Fabrikasyon poliüretan astarlı olan bu ürünler, su bazlı veya selülozik boyalar kullanılarak istenilen ahşap tonlarında (meşe, ceviz, eskitme veya mat siyah) kolayca renklendirilebilir. Ürün üzerindeki ahşap taklidi doku öylesine güçlüdür ki, boya işleminden sonra doğal ahşap damarları tüm gerçekçiliğiyle ortaya çıkar. İlerleyen yıllarda rengi değiştirmek isterseniz, zımpara bile gerektirmeden üstüne doğrudan tekrar boyama yapabilirsiniz.

Projelerde en sık karşılaşılan hata, kiriş profiline oranla fazla büyük veya cılız kalan payandaların sipariş edilmesidir. Mutlaka birleşim noktasındaki 90 derecelik açının düzgünlüğü kontrol edilmeli, eğimli çatılarda payandaların açılı kesilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Ürünleri sepete eklerken, kirişlerin ahşap doku stili ile payandaların ahşap doku (damarlı, budaklı vb.) dilinin aynı seriden seçilmesi bütünlüğü sağlar. Son olarak, kiriş geçişlerinde yaşanabilecek ufak boşlukları veya vida izlerini kauçuk malzemeden üretilen, esnek kiriş bandı (PKB serisi) ile gizleyerek daha profesyonel bir bitiş elde edilebilir.